एच आय व्ही – एड्स

15 6,156

एच आय व्ही – एड्स

एच आय व्ही म्हणजेच ह्यूमन इम्युनो डेफिशिअन्सी व्हायरस (HIV – Human Immune-Deficiency Virus). शरीराची प्रतिकारशक्ती कमी करणारा विषाणू. एड्स म्हणजे अक्वायर्ड इम्युनो डेफिशियन्सी सिण्ड्रोम (AIDS – Acquired Immune-Deficiency Syndrome). ही आजाराची एक अवस्था आहे. या संसर्गामध्ये शरीराची प्रतिकारशक्ती नष्ट व्हायला लागते. याचा परिणाम म्हणजेच शरीर कोणत्याही प्रकारच्या जंतुलागणीचा मुकाबला करू शकत नाही. एचआयव्हीचं रुपांतर काही काळाने एड्समध्ये होतं. एचआयव्ही बरा होऊ शकत नाही. मात्र आता औषधं आणि योग्य आहाराच्या मदतीने एचआयव्ही असला तरी चांगलं आयुष्य जगता येण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.

शरीरातील स्रावांमधून एचआयव्हीची लागण एका व्यक्तीकडून दुसऱ्याला होऊ शकते. एचआयव्ही लैंगिक संबंधातून आणि इतर मार्गानेही पसरतो. रक्त, वीर्य, वीर्याच्या आधी बाहेर येणारा स्राव, योनीस्राव, आईचं दूध या स्रावांमधून एचआयव्हीचा विषाणू दुसऱ्याच्या शरीरात जातो.

एचआयव्हीची लागण झालेल्या व्यक्तीसोबत कंडोम न वापरता केलेल्या लैंगिक संबंधातून (संभोग, मुख मैथुन आणि गुदा मैथुन) लागण होऊ शकते.

एचआयव्हीची लागण होण्याचे बिगर लैंगिक मार्ग म्हणजे

  • निर्जंतुक न केलेल्या इंजेकशनच्या सुया,
  • दूषित रक्त आणि
  • प्रसूतीच्या वेळी आईकडून बाळाला एचआयव्हीची लागण होऊ शकते.

लिंगसार्गिक आजार असतील तर एचआयव्ही होण्याचा धोका वाढतो.

लक्षणं

एचआयव्हीची सुरुवातीची लक्षणं

एचआयव्हीची आधीची लक्षणं साध्या सर्दी-तापासारखी असतात. ताप, अंगदुखी, खोकला, इत्यादी. असुरक्षित संभोगानंतर 3 ते 6 आठवड्याच्या आत पुढील लक्षणं जाणवू लागली तर एचआयव्ही तपासणी करणं गरजेचं आहे.

  • ताप, डोकेदुखी
  • जुलाब
  • अंगावर रॅश, पुरळ

एचआयव्हीची लागण नसेल तर ही लक्षणं कसल्याही उपचराशिवाय जाऊ शकतात. मात्र लागण झाली असेल तर ही लक्षणं कित्येक महिने तशीच राहतात. आणि हळूहळू शरीराची प्रतिकार शक्ती नष्ट करतात. यातूनच पुढे एड्स ही अवस्था येते.

एड्सची लक्षणं

  • वजनात प्रचंड घट
  • भूक न लागणे
  • सतत जुलाब
  • त्वचेचा कॅन्सर
  • मेंदूज्वर
  • क्षयरोग

निदान कसं करायचं?

एचआयव्हीची लागण झाल्याची शक्यता वाटत असेल (निरोध न वापरता केलेला संभोग, निर्जंतुक न केलेल्या सुया वापरल्या असतील किंवा अंगात रक्त भरलं असेल) तर रक्ततपासणी करता येते. मात्र त्यासाठी ३ महिने वाट पाहून मग तपासणी करण्याचा सल्ला दिला जातो. एचआयव्हीची लागण झाली असेल तर त्या विषाणूच्या विरोधात शरीरात प्रतिद्रव्ये तयार होतात. संसर्ग झाल्यावर अशी प्रतिद्रव्ये तयार होण्यासाठी किमान २ महिन्याचा काळ जावा लागतो. रक्ताच्या तपासणीमध्ये अशी प्रतिद्रव्ये तयार झाली आहेत का ते पाहिले जाते. ३ महिन्याच्या आधी रक्त तपासणी केली तर ही प्रतिद्रव्ये मिळत नाहीत आणि एचआयव्ही झाला असेल तरी त्याची लागण नाही असा रिपोर्ट येतो. यामुळे पुन्हा रक्ताची तपासणी होणं गरजेचं आहे.

उपचार

एचआयव्हीवर कोणताही इलाज नाही. मात्र जीवनशैलीत आवश्यक बदल केले तर एचआयव्हीची लागण झाल्यानंतरही व्यक्ती संपूर्ण आयुष्य व्यवस्थित राहू शकते. सध्याच्या औषधांमुळे एड्सची अवस्था लांबवता येऊ शकते. या औषधांना अण्टीरेट्रोव्हायरल औषधे म्हणतात. ही औषधं विषाणूची वाढ थोपवतात.

एचआयव्ही होऊ नये म्हणून

लैंगिक संबंधातून लागण टाळण्यासाठी

  • निरोधचा वापर
  • एकाहून अधिक व्यक्तींशी लैंगिक संबंध टाळा. किंवा असे संबंध नेहमी निरोधचा वापर करूनच ठेवा.
  • पुरुषांमध्ये सुंता केल्याने म्हणजेच लिंगाच्या पुढची त्वचा काढून टाकल्याने लिंगसांसर्गिक आजारांची लागण होण्याचा धोका ५०  टक्क्यांनी कमी होतो.
  • जननेंद्रियांवर फोड, व्रण, अनियमित स्राव किंवा वेदना असेल तर तपासणी करून घ्या. इतर कोणते लिंगसांसर्गिक आजार असतील तर एचआयव्हीची लागण होण्याचा धोका वाढतो.

रक्तातून लागण होऊ नये म्हणून

  • शरीरात रक्त भरताना ते अधिकृत रक्तपेढीतूनच घ्या. रक्ताची एचआयव्ही तपासणी झाली आहे का नाही हे तपासून बघा. रक्ताच्या पिशवीवर त्या रक्तावर केलेल्या सर्व तपासण्यांची नोंद असते.
  • निर्जंतुक न केलेल्या सुयांचा वापर कटाक्षाने टाळा. प्रत्येक वेळी नवीन सुई वापरा.
  • एकमेकांच्या इंजेक्शन्स किंवा सुया वापरू नका. शिरेतून नशा घेणाऱ्या व्यक्तींसाठी हे खास करून महत्त्वाचं आहे.

आईकडून बाळाला लागण होऊ नये म्हणून

  • आईला एचआयव्ही असेल तर गरोदरपणी आणि प्रसूतीच्या वेळी एआरटी औषधे घ्या.
  • प्रसूती शक्यतो सिझेरियन पद्धतीने करा.

हे समजून घ्या

आपल्याला कोणत्याही कारणाने एचआयव्हीचा संसर्ग झाला आहे अशी शंका मनात असल्यास लगेच निदान करून घ्या. एक लक्षात घ्या वेळेवर निदान झालं आणि उपचार सुरू झाले तर एचआयव्ही झाला म्हणजे आयुष्य संपत नाही. जर काही काळजी घेतली आणि आपल्या जीवनशैलीत बदल केले तर एचआयव्ही असतानाही चांगलं आयुष्य जगण्याच्या शक्यता वाढवता येतात. निरोगी जीवनशैली, वेळेवर आरोग्य तपासणी, पोषक आहार आणि सकारात्मक मानसिकता यामुळे एचआयव्हीसह जीवन चांगलं जगता येऊ शकतं.

15 Comments
  1. Prakash Marathe says

    HIV झालेल्या व्यक्तीच्या तोंडामधील लाळेमध्ये HIV चे जन्तु असतात का ?

    1. I सोच says

      एच. आय. व्ही. चे प्रमाण लाळेमध्ये अगदी नगण्य असते. कीस करताना लाळेची मोठ्या प्रमाणात अदलाबदल होण्याची शक्यता नसते. चुंबन घेताना एच. आय. व्ही. चा मुखात प्रवेश झाला तरी विषाणू गिळले जाण्याची अधिक शक्यता असते. जठराच्या माध्यमातून प्रौढ व्यक्तींना एच. आय. व्ही. होत नाही. तोंडातील लहान जखमांमधून एच. आय. व्ही. विषाणू प्रवेश करण्याची शक्यता असे काहीवेळा म्हंटले जाते. मात्र कीस केल्याने लैंगिक उत्तेजना निर्माण होऊन असुरक्षित संभोग झाला तर मात्र एच. आय. व्ही. होण्याचा धोका वाढतो.

  2. deepak says

    Partner ko aur mere ko hiv nahi hai uske sath bar bar sex karne se hiv ho sakta hai

    1. deepak says

      Mere 2 grail Friend hai une hiv nahi aur muje hiv nahi hai to hiv hone khatra hai kya

      1. I सोच says

        जिस व्यक्ती को एड्स है उसके साथ यौनसंबंध बनाने से एच. आय. व्ही. होने की संभावना बढती है I अगर आप जिसके साथ यौनसंबंध राखते है उसे एड्स नहीं है तो चिंता करने की जरुरत नहीं है I लेकिन गर्भधारणा और अन्य लिंगसांसर्गिक बीमारी की रोकधाम के लिए कंडोम का इस्तमाल करना जरुरी है I

    2. I सोच says

      अगर आप दोनों को एड्स नहीं है तो चिंता करने की जरुरत नहीं है I लेकिन गर्भधारणा और अन्य लिंगसांसर्गिक बीमारी की रोकधाम के लिए कंडोम का इस्तमाल करना जरुरी है I

  3. shobha gawali says

    Agar beena condon ke sambandh 3 /4 logo ke sath rakhne se ho sakta hai kya.

    1. I सोच says

      अगर आप एच आय व्ही के बारे में जानना चाहते है तो यह महत्वपूर्ण सवाल आपने पूछा हैI एच.आय.व्ही / एड्स लैंगिक संबंधोद्वारा फैलनेवाली बीमारी हैI जिन व्यक्तियों के साथ लैंगिक सम्बंध है उसमेसे किसीको भी एच.आय. व्ही का संसर्ग नहीं हुआ है तो एच.आय.व्ही की बाधा नहीं होगीI लेकिन किसी को देखनेसे ये अंदाजा नहीं लगा सकते की वो व्यक्ति एच.आय.व्ही संक्रमित है की नहींI इस संसर्ग को पहचानने या जानने के लिए मेडिकल जांच यही इकमात्र पर्याय हैI इसलिए एच आय व्ही की बाधा से दूर रहने के लिए या सुरक्षित लैंगिक सम्बंध बनाने के लिए कन्डोम का उपयोग जरुरी होता हैI
      एच.आय.व्ही / एड्स के बारे में अधिक जानकारी के लिए निचे दी हुई लिंक पे क्लिक किजिएI (जानकारी मराठी में है)
      http://letstalksexuality.com/hiv_aids/

  4. Shree says

    जर एक किंवा जास्त मुलीनं सोबत जर मुख मुखमेतून केला असेल या,
    या स्त्री च्या योनी मार्गाला मैथुन सुख दिला असेल, आणि या पैकी कोणाला ही HIV नसेल तर , काही संभावना आहे का ….???
    या दोघांसोबत करत असताना जर या मध्ये time period खूप कालावधीचा असेल तर ….त्याचा फायदा होऊ शकतो का….???

  5. समीर चाहल says

    सर, मै और मेरा दोस्त एक लडकी के साथ बार बार सेक्स करते है।मेरा दोस्त हप्ते मे 2 ते 3 बार करता है लेकींन मै हर दिन मै 2 ते 3 बार करता हू। पहले ओ बार बार सेक्स करता था जैसे मे अब करता हू ।मै सेक्स करते समय उसकी योनी अपने मूह से चाटता हू ,किस भी करता हू।कभी कभी मै उसके योनी से अनेवाला स्त्राव भी पी लेता हू वैसे ही वो लडकी भी मेरा लिंग अपने मूह मे लेती है और कहि बार उसने मेरा वीर्य भी पिया है। हम में से किसींको एड्स नही है। तो क्या मुझे और मेरे partener को और हम तिन को एड्स हो सकता है क्या।plz मुझे ans जलदी भेजो

    1. समीर चाहल says

      Sir iska javab kab tak milega

  6. Ajay kadam says

    एड्स असलेल्या व्यक्ती ला किस केल्याने आपल्याला एड्स होतो का?

    1. I सोच says

      एडस असलेल्या व्यक्तीला किस केल्याने एडस होत नाही.

      अधिक माहितीसाठी खालील लिंकवर क्लिक करा.
      http://letstalksexuality.com/hiv_aids/

  7. दत्ता says

    सभोगा नंतर 1आठवडयात एचआईवीची लक्षणे जाणवतात का? जसे की जुलाब?

    1. I सोच says

      मासिक पाळीच्या दरम्यान सेक्स केल्याने स्त्रीला किंवा पुरुषाला काहीही अपाय होत नाही. मासिक पाळीच्या दरम्यान सेक्स करू नये असा काहीही नियम नाही. हा एक प्रचलित गैरसमज आहे की मासिक पाळीच्या दिवसांमध्ये शरीर संबंध येऊ देऊ नयेत. या गैर समाजाचा संबंध पाळीच्या काळात स्त्री अपवित्र असते, तिला स्पर्श वर्ज असतो, पाळीतील रक्त अपवित्र असतं म्हणून तिला ‘बाजूला’ बसवलं गेलं पाहिजे इ. अशास्त्रीय बाबी ज्या आपण अनेक पिढ्या सांभाळत आलो आहोत त्यांच्याशी आहे. या पितृप्रधान परंपरा आणि गैरसमजुतीनाच प्रश्न विचारणं गरजेचं आहे.

      पण या सोबतच एक गोष्ट लक्षात ठेवू या की, काही स्त्रियांना मासिक पाळीचा त्रास होतो. या त्रासामुळे तिला विश्रांतीची गरज वाटू शकते. पाळी दरम्यान रक्तस्त्राव होत असतो. त्रासामुळे तिचा मूड नसेल तर संभोग करू नये. काहींना मासिक पाळीच्या वेळी योनीतून रक्त जात असताना त्यात लिंग घालून संभोग करायला घाण वाटतं, असं वाटत असेल तर या काळात संभोग करू नये. या काळात ओटी पोटात दुखणे, पाठ दुखणे किंवा चीड चीड होणे अशा लक्षणांचा सामना करावा लागतो. अशा काळात शरीर संबंधांची इच्छा नसणं, नको वाटणं सहज आहे. तसं असेल तर त्याचा आदर कारण गरजेचं आहे.

      पाळीच्यावेळी स्त्रीच्या योनीच्या आतल्या भागाला संरक्षण करणाऱ्या जिवाणूंचे संतुलन बिघडलेलं असतं. अशा वेळी जर निरोध न वापरता संभोग झाला व जर पुरुषाला एड्स किंवा इतर लैंगिक आजार असेल तर स्त्रीला लैंगिक आजारांची लागण होण्याची शक्यता अनेक पटींनी वाढते. शरीर संबंधांसाठी त्यात सामील व्यक्तींनी एकमेकांची संमती, इच्छा, एकमेकांप्रती किमान आदर आणि सर्वांचा आनंद या गोष्टींना महत्व देणं फार गरजेचं आहे.

      अधिक माहितीसाठी खालील लिंकवर भेट द्या.
      http://letstalksexuality.com/sex_during_periods/

Leave A Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.